our experiences as a medical practitioners in rural area - Dhanvantari Hospital Mangaon Sawantwadi Kudal Konkan

Shree Dhanvantari Hospital
Shree Dhanvantari Hospital
Shree Dhanvantari Hospital
Ph : (02362) 236236, 236102, 236436.
Ph : (02362) 236236, 236102.
Go to content

क्या खोया क्या पाया....

Dhanvantari Hospital Mangaon Sawantwadi Kudal Konkan
साधारण महिन्याभरापूर्वी दवाखान्यात एक मुलगी आली. मुलगीच ती... कारण कडेवर असलेल्या पोराने बहाल केलेलं  आईपण नावापुरतंच दिसत होतं. ते दीड दोन वर्षांच  पोर त्या आईचे केस ओढत होतं, तिच्या अंगाखांद्यावर खेळत होतं पण ती शून्यात नजर लाऊन बसली होती. आईने सांगितले, “बाईनु, आता तुमीच सांगा हिका समजावून. आमका जमतला तसा आमी ह्येका बाळगूक तयार असो...पण ह्या म्हणता परत कामात जातंय. आता चेडवाची चूक आमी पदरात नाय घालतलो तर कोण घालतला ? आणि आउस नाय तर बारको कसो रवतलो?”  काहीतरी गडबड आहे हे माझ्या लक्षात आलं. तिला तपसणीच्या निमित्ताने दुसऱ्या खोलीत पाठवलं आणि आईशी बोलले. माझ्याच कडे हिची डिलीव्हरी झाली होती. त्यानंतर ती माहेरीच होती. कारण नवरा परत आलाच नाही. तो परगावातला... आसाममध्ये त्याचं मूळ घर. गोव्यात एकाच ठिकाणी दोघे कामाला होते. तिथेच यांचं प्रेम जुळलं. घरच्यांच्या विरोधाला न जुमानता तिने आणि त्याने लग्न केलं. यथावकाश प्रेग्नसी राहिली. तो म्हणाला, आईकडे डिलीव्हरी होऊ दे, मग इथली नोकरी सोडून आसामला गावाकडे जाऊ. ती तपासणीसाठी यायला सुरुवात झाली. मधेच मी एकदा तिला विचारले तू तुझ्या सासरच्यांना कधी भेटलीस की नाही? ”नाही अजून” असे तिने उत्तर दिले. सात आठ महिन्यानंतर तिने काम सोडून दिले. आता ती आईकडेच रहायला आली. तो अधून मधून तिला भेटायला येत असे. डिलिव्हरीच्या वेळी मात्र पूर्णवेळ हॉस्पिटल मध्ये होता. डिसचार्ज घेऊन ती जी घरी गेली ती त्या दिवशीच उगवली. मधल्या काळात झालेल्या घडामोडी आईकडून समजल्या. तिच्या डिलीव्हरी नंतर तो तिच्या माहेरी यायचा हळू हळू कमी झाला. एकदा आला तेव्हा म्हणाला, गावाकडे जाऊन येतो, आता पंधरा दिवस तिकडेच असणार. त्यानंतर आता इतके दिवस झाले त्याचा काही पत्ता नाही. मी आईला विचारलं, तुम्ही फोन नाही का केला? तिने सांगितलं तो फोन आता लागत नाही आणि त्याची कोणतीच identity तिच्याजवळ नाही. त्याचे गाव कोणते ते तिला नक्की माहीत नाही आणि तिकडचा पत्ता सुद्धा तिला माहीत नाही.... वाईट वाटलं सगळं ऐकून पण मी काहीच करू शकत नव्हते. ही एक टोकाची केस सोडली तर हल्ली बाहेर गावी आणि विशेषत: गोव्यात कामासाठी जाऊन राहणाऱ्या मुलींचे प्रॉब्लेम ही एक नवीन मालिका सुरु झाली आहे.

माझ्या स्त्रीरोगतज्ञ या  डिग्री सोबतच माझ्या नावापुढे ‘आहारतज्ञ’  अशी अजून एक डिग्री आहे. ती पाहून पेशंट तपासून होण्याआधीच काही आया आपल्या मुलींसाठी आहाराचा सल्ला विचारतात. कोवळ्या वयात निस्तेज पडलेल्या मुलीची काळजी आईच्या चेहऱ्यावर स्पष्ट दिसत असते. मुली बघाल तर  20 -22  वर्षाच्या.
काय करतात. ....?
नोकरी...
कुठे ......?
गोव्यात, फार्मा कंपनीत ......
रहातात कुठे .....?
6-7 मुली एकत्र खोली घेऊन ......
जेवतात कुठे .....?
स्वतः चे जेवण स्वतः बनवतात.....
ड्युटी 8 ते 5 , कंपनी लांब, त्यामुळे साडे सहा वाजताच घर सोडतात.....नाश्ता नाही....डब्यात आमटी भात....रात्री भात आमटी.....
पगार 7 हजार, घरभाडे 500, जेवणाचे 1500 मिळून 2000 खर्च आणि 5000 हातात ...
रहाणीमान पाहून कपडालत्ता, मोबाईल रिचार्ज आणि इतर खर्च माझ्या नजरेतून चुकत नाही.....
सगळीकडे थोड्याफार फरकाने हाच साचा. हल्ली या साच्यातले खूप पेशंट बघण्यात येतात.
या सगळ्या चिमुकल्या मुली माझ्या नजरेसमोर मोठ्या झालेल्या.
आईचा पदर धरून दवाखान्यात येणाऱ्या.
बघता बघता इतक्या मोठ्या झाल्या......?
आई वडीलांचं राहणीमान नाही बदललं..... पण मुली मात्र किती बदलल्या. .....!!
जीन्स पॅन्ट, शॉर्ट टॉप, लिपस्टिक आणि मोबाईल शिवाय या मुली दिसतच नाहीत कधी.....
आई बापाच्या मुली..... घरापासून दूरावलेल्या...
लग्ना आगोदरच माहेरपण हरवलेल्या ...
घरासाठी कमावत्या झालेल्या. ...
कमावत्या की गमावत्या.....??
खूप मोठ्ठा प्रश्न आहे......
कमावत्या कमी आणि गमावत्या जास्त....

घराबाहेर पडलेल्या  या मुलींच्या रहाणीमानात प्रचंड फरक पडला, खेडेगावात रहाणाऱ्या, फॅशनचा गंध नसलेल्या मुली एकदम मोकळ्या वातावरणात गेल्या आणि हरखल्या..... भुलभुलैय्या मायाजालात अलगदपणे ओढल्या गेल्या. जेमतेम दहावी बारावी झालेल्या या मुली. शाळा कॉलेज सोडून  घरासाठी घराबाहेर पडलेल्या... कळकट खुराड्यात मळकट वातावरणात झोकून दिलेल्या... बाह्य सौंदर्याला अवास्तव महत्व देताना आंतरिक सौंदर्याकडे सोयीस्करपणे दुर्लक्ष करायला शिकल्या. निरोगी शरीर ही सौंदर्याची मोठ्ठी खाण आहे, हे विसरल्या. ह्या सर्व मुलीमध्ये आढळणारी आजारपणाची टिपिकल लक्षणे आहेत. या मुलीमध्ये अॅनिमिया, पाळीचे विकार, इतर nutritional deficiencies, त्वचेचे विकार, पित्ताचे विकार आढळतात. यांना स्त्रीरोगतज्ञ आणि आहारतज्ज्ञ म्हणून मी चौरस आहार, सकस आहार, प्रोटीन्स, विटामिन्स, मिनरल्स कितीही काही सांगितलं तरी 1500 रुपयात त्या महिनाभर फक्त आमटीभातच खाऊ शकतात कारण  उरलेले पैसे घरी द्यायचे असतात.  त्यांना हे सकस आहाराचे चोचले  परवडणार आहेत काय? सुरवातीला नव्याचे नऊ दिवस असताना मिळणारा पैसा पाहून आईबाप सुखावतात, मुलगी संसाराला हातभार लावतेय या जाणीवेने मुलीचं बदलत चाललेलं वागणं  सहन करत रहातात. पण काही दिवसातच त्यातल्या अनेक मुली खाण्यापिण्याची आबाळ होऊन आजारी पडतात, काहींना कंपनीतल्या A.C. चा त्रास होतो, काही प्रेमात पडून लग्न करून मोकळ्या होतात तर काहींची मात्र प्रेमात फरफट होते, काही मुली फसवल्या जातात. काहींचं फेसबुक, Whats app च्या आहारी जाऊन आयुष्याचं गणित चुकत जातं आणि आईबापांच्या लक्षात येईपर्यंत मुलगी हाताबाहेर गेली असते.....

आता आईबापांचा आग्रह असतो, नोकरी सोड म्हणून. पण तितकं सोपं आहे का ते? त्यातल्या बऱ्याच जणी नाही रमत घरी.... मग एका कंपनीतून दुसऱ्या कंपनीत नोकरी शोधायची.... मी सुद्धा त्या मुलींना माझ्या हॉस्पिटलमध्ये नोकरी ऑफर करते. पण छानछोकीला आसुसलेल्या पोरीचं मन आता खेडेगावात रमत नाही. आईबापांसोबतच माझेही उपाय थकतात आणि शेवटी मी ही त्यांच्या कमावत्या वयातल्या गमावत्या गोष्टींचा हिशोब मांडत हताशपणे त्यांचं हरवणं बघत बसते.

डॉ. गौरी गणपत्ये, माणगांव , ता- कुडाळ , जि – सिंधुदुर्ग



Hospital : (02362) 236236, 236102, 236436
Dr. Gurunath : 94 22 43 4236, 73 50 80 2000
Dr. Gouri : 94 23 51 1070, 73 50 80 1000

Hospital : (02362) 236236, 236102, 236436
Dr. Gurunath : 94 22 43 4236, 73 50 80 2000
Dr. Gouri : 94 23 51 1070, 73 50 80 1000

Hospital : (02362) 236236, 236102, 236436
Back to content